සංගීත පරිමාණයේ සටහන් හත , ග්රහලෝක හත හා ඇරිස්ටෝටලියානු වර්ණ න්යාය ආදී XVII වන සියවස දක්වා වලංගු යැයි සලකන ලද වර්ණ පරිමාණයන් කොටස් හතකට බෙදා ඇත්තේ පුරාණ ග්රීකයෝ ය.#නමුත්
ශබ්දය සහ වර්ණය අතර සම්බන්ධතාවය අධ්යයනය කළ ඉතිහාසයේ පළමු කලාකරුවා වූයේ ගුසෙප් ආකිම්බෝල්ඩො ය.(arcimboldo -1609) . ආකිම්බොල්ඩෝ සිය ආරම්භක ලක්ෂ්යය ලෙස පයිතගරස් හාර්මොනික් සමානුපාතික නාද සහ සෙමිටෝන භාවිතා කළේය. පසුව ඔහු සිය කලාත්මක සහජ බුද්ධිය සහ විද්යාත්මක ක්රමයක් භාවිතා කරමින් ඒවායේ අනුරූප වර්ණ, අගයන් බවට පරිවර්තනය කළේය. විශේෂ අළු පැහැයක් නිර්මාණය කිරීමේදී සංගීත පරිමාණය සහ වර්ණවල දීප්තිය අතර සම්බන්ධතාව සහසම්බන්ධ කිරීමට ඔහු සමත් විය. මෙම ක්රමයත් සමඟ සංගීතයේ එන අර්ධ තානය (Semitone) සමාන කොටස් දෙකකට බෙදීමට ඔහුට හැකි විය.
“මෙම අතිශය නව නිපැයුම් මනසක් සහිත චිත්ර ශිල්පියා, කුඩා හා විශාල යන දෙඅංශයේම අදාළ අර්ධ තානයන්(Semitones) ඔහුගේ වර්ණයන්ගෙන් සොයා ගන්නේ කෙසේද යන්න පමණක් නොව, තානය(tone) සමාන කොටස් දෙකකට බෙදන්නේ කෙසේද යන්න ද දැන සිටියේය. ඉතා මෘදු හා සුමුදු ලෙස ඔහු ක්රමයෙන් සුදු පැහැය කළු පැහැයට හරවන අතර කළු පැහැයේ ප්රමාණය වැඩි කරවීය. ඒ හා සමානව යමෙකු ගැඹුරු, බර සටහනකින් ආරම්භ කර ඉහළට හා අවසානයේ ඉතා ඉහළ ඒවාට නැඟෙනු ඇති බව ඔහු සිතීය. මේ ආකාරයෙන්, පියවරෙන් පියවර, පිරිසිදු සුදු පැහැයෙන් පටන් ගෙන වැඩි වැඩියෙන් කළු එකතු කරමින්, ගැඹුරු සුදු සිට ඉහළ කළු දක්වා වර්ණ සහිතව, සෙමිටෝන දොළහකින් යුතු ස්වර ග්රාමයක් (Scale) සහ එයින් ජනිත වන අෂ්ටකයක් (Octave) ලබා දීමට ඔහු සමත් විය. ඉන්පසු ඔහු අෂ්ටක දෙකක පරාසයක් සඳහා ද එසේ කළේය. “ඔහු ක්රමානුකූලව සුදු පැහැය අඳුරු කර උස පෙන්වීමට කළු භාවිතා කරනවා සේම, කහ සහ අනෙක් සියලුම වර්ණවලින්ද එසේ කළේය. කෙනෙකුට ගායනා කළ හැකි අඩුම සටහන් සඳහා සුදු පැහැයද, පසුව මධ්යම පාටට කොළ සහ නිල් පාටද භාවිතා කළේය. ඉහළම ස්ථරයන් සඳහා දීප්තිමත් වර්ණ සහ තද දුඹුරු ද භාවිතකළේය: මෙය කළ හැකි වූයේ එක් වර්ණයක් සැබවින්ම තවත් වර්ණයක් සමඟ ඒකාබද්ධ වී එය සෙවණැල්ලක් මෙන් අනුගමනය කරන බැවිනි.ග්රෙගෝරියෝ කොමනිනිගේ විසින් ආකිම්බෝල්ඩෝගේ මෙම වාර්තාව බොහෝ විට විස්තර කරන්නේ ඔහුගේ පර්යේෂණයේ ආරම්භය පමණි. ආකිම්බෝල්ඩෝ විසින්ම කිසිදු සටහනක් නොතැබූ හෙයින්, අපට උපකල්පනය කළ හැක්කේ ඔහු සංජානනය පිළිබඳ න්යායක සිට රේඛා ඔස්සේ පද්ධතිය දීර්ඝ කිරීමට අදහස් කළ බවය.
ශබ්දය සහ වර්ණය අතර සම්බන්ධතාවය අධ්යයනය කළ ඉතිහාසයේ පළමු කලාකරුවා වූයේ ගුසෙප් ආකිම්බෝල්ඩො ය.(arcimboldo -1609) . ආකිම්බොල්ඩෝ සිය ආරම්භක ලක්ෂ්යය ලෙස පයිතගරස් හාර්මොනික් සමානුපාතික නාද සහ සෙමිටෝන භාවිතා කළේය. පසුව ඔහු සිය කලාත්මක සහජ බුද්ධිය සහ විද්යාත්මක ක්රමයක් භාවිතා කරමින් ඒවායේ අනුරූප වර්ණ, අගයන් බවට පරිවර්තනය කළේය. විශේෂ අළු පැහැයක් නිර්මාණය කිරීමේදී සංගීත පරිමාණය සහ වර්ණවල දීප්තිය අතර සම්බන්ධතාව සහසම්බන්ධ කිරීමට ඔහු සමත් විය. මෙම ක්රමයත් සමඟ සංගීතයේ එන අර්ධ තානය (Semitone) සමාන කොටස් දෙකකට බෙදීමට ඔහුට හැකි විය.
“මෙම අතිශය නව නිපැයුම් මනසක් සහිත චිත්ර ශිල්පියා, කුඩා හා විශාල යන දෙඅංශයේම අදාළ අර්ධ තානයන්(Semitones) ඔහුගේ වර්ණයන්ගෙන් සොයා ගන්නේ කෙසේද යන්න පමණක් නොව, තානය(tone) සමාන කොටස් දෙකකට බෙදන්නේ කෙසේද යන්න ද දැන සිටියේය. ඉතා මෘදු හා සුමුදු ලෙස ඔහු ක්රමයෙන් සුදු පැහැය කළු පැහැයට හරවන අතර කළු පැහැයේ ප්රමාණය වැඩි කරවීය. ඒ හා සමානව යමෙකු ගැඹුරු, බර සටහනකින් ආරම්භ කර ඉහළට හා අවසානයේ ඉතා ඉහළ ඒවාට නැඟෙනු ඇති බව ඔහු සිතීය. මේ ආකාරයෙන්, පියවරෙන් පියවර, පිරිසිදු සුදු පැහැයෙන් පටන් ගෙන වැඩි වැඩියෙන් කළු එකතු කරමින්, ගැඹුරු සුදු සිට ඉහළ කළු දක්වා වර්ණ සහිතව, සෙමිටෝන දොළහකින් යුතු ස්වර ග්රාමයක් (Scale) සහ එයින් ජනිත වන අෂ්ටකයක් (Octave) ලබා දීමට ඔහු සමත් විය. ඉන්පසු ඔහු අෂ්ටක දෙකක පරාසයක් සඳහා ද එසේ කළේය. “ඔහු ක්රමානුකූලව සුදු පැහැය අඳුරු කර උස පෙන්වීමට කළු භාවිතා කරනවා සේම, කහ සහ අනෙක් සියලුම වර්ණවලින්ද එසේ කළේය. කෙනෙකුට ගායනා කළ හැකි අඩුම සටහන් සඳහා සුදු පැහැයද, පසුව මධ්යම පාටට කොළ සහ නිල් පාටද භාවිතා කළේය. ඉහළම ස්ථරයන් සඳහා දීප්තිමත් වර්ණ සහ තද දුඹුරු ද භාවිතකළේය: මෙය කළ හැකි වූයේ එක් වර්ණයක් සැබවින්ම තවත් වර්ණයක් සමඟ ඒකාබද්ධ වී එය සෙවණැල්ලක් මෙන් අනුගමනය කරන බැවිනි.ග්රෙගෝරියෝ කොමනිනිගේ විසින් ආකිම්බෝල්ඩෝගේ මෙම වාර්තාව බොහෝ විට විස්තර කරන්නේ ඔහුගේ පර්යේෂණයේ ආරම්භය පමණි. ආකිම්බෝල්ඩෝ විසින්ම කිසිදු සටහනක් නොතැබූ හෙයින්, අපට උපකල්පනය කළ හැක්කේ ඔහු සංජානනය පිළිබඳ න්යායක සිට රේඛා ඔස්සේ පද්ධතිය දීර්ඝ කිරීමට අදහස් කළ බවය.
No comments:
Post a Comment